อาชีพ วิศวกรอาหาร

นิยามอาชีพ
         วิเคราะห์ วิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหาร อันได้แก่ อาหารและเครื่องดื่มต่างๆ เพื่อปรับปรุงกระบวนการผลิตทางเคมี รวมถึงวิจัยและพัฒนา ค้นหาผลิตภัณฑ์อาหารและกระบวนการผลิตชนิดใหม่ คำนวณและออกแบบกรรมวิธีการผลิต เครื่องจักร และอุปกรณ์ สำหรับใช้ในการผลิตเชิงอุตสาหกรรมเคมี เพื่อใช้ผลิตผลิตภัณฑ์อาหารนั้นๆ ตลอดจนคำนวณและออกแบบระบบและมาตรการความปลอดภัย และการกำจัดของเสีย ทั้งในการผลิต การใช้ การเก็บ การขนส่ง/เคลื่อนย้าย และการป้องกันสิ่งแวดล้อมที่เกี่ยวข้องกับผลิตภัณฑ์อาหารดังกล่าว : ปฏิบัติงานหลักมูลฐานเช่นเดียวกันกับวิศวกรเคมีทั่วไป แต่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะงานออกแบบ ดูแลและควบคุมกระบวนการผลิตอาหารและเครื่องดื่มทางเคมี และงานในโรงงานอุตสาหกรรมอาหาร

 ลักษณะของงานที่ทำ
          ประเทศไทยเริ่มมีการศึกษาด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการอาหารเมื่อปี พ.ศ.2505 และในปี พ.ศ.2535  เริ่มมีหลักสูตรวิชาวิศวกรรมอาหารขึ้นในภาควิชาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการอาหาร  คณะอุตสาหกรรม การเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ขึ้นครั้งแรก
 ผู้ประกอบอาชีพนี้จะมีหน้าที่หลักที่ต่อเนื่องและสอดคล้องกับการปฏิบัติงานของนักวิทยาศาสตร์การอาหาร ดังนี้
 1. จัดหาเครื่องจักรและออกแบบสายการผลิตเพื่อผลิตผลิตภัณฑ์อาหารในราคาประหยัด และมีประสิทธิภาพสูง
 2. ออกแบบระบบการผลิต และเครื่องจักรใหม่ๆ ให้มีราคาเหมาะสมกับภาวะเศรษฐกิจ
 3. ควบคุมดูแลบุคลากรในสายการผลิตให้ปฏิบัติงานอย่างถูกต้องเต็มศักยภาพ
 4. ดูแลควบคุมสายงานการผลิตและการบรรจุอาหาร และหรือเครื่องดื่มให้เป็นไปตามแผนการผลิตที่วางไว้
 5. ให้คำแนะนำและแก้ไขปัญหาระหว่างการผลิต ตลอดทั้งควบคุมคุณภาพของผลิตภัณฑ์
 6. วางแผนการซ่อมบำรุงเครื่องจักรและอุปกรณ์การผลิต
 7. ควบคุมดูแลป้องกันมลพิษที่เกิดจากการผลิตทั้งในและนอกโรงงาน
 8. ปฏิบัติงานอื่นๆ ที่ได้รับมอบหมายและประสานงานกับฝ่ายที่เกี่ยวข้อง
 
สภาพการจ้างงาน
          จำนวนวิศวกรอาหารที่จบการศึกษาในแต่ละปีค่อนข้างน้อยซึ่งส่วนใหญ่ทำงานในภาคเอกชน โดยเฉพาะโรงงานอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ที่มีชื่อเสียงหลายแห่ง และได้รับอัตราค่าจ้างเดือนละประมาณ 15,000 – 20,000 บาท ตลอดจนสวัสดิการต่างๆ โบนัสประจำปี

สภาพการทำงาน
          ผู้ประกอบอาชีพนี้ อาจทำงานทั้งในโรงงานผลิต และในห้องปฏิบัติการทดลอง โดยต้องใส่เครื่องแบบการปฏิบัติงาน และสวมอุปกรณ์นิรภัยส่วนบุคคล
คุณสมบัติของผู้ประกอบอาชีพ
 1. จบการศึกษาวิทยาศาสตร์บัณฑิตสาขาวิศวกรรมอาหาร
 2. มีความคิดสร้างสรรค์ในการประดิษฐ์เครื่องจักรต่างๆ ตามความต้องการของนักวิทยาศาสตร์การอาหาร หรือผู้ประกอบการโดยใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสม
 3. มีความรู้เรื่องวัสดุต่างๆ ที่ใช้ในการผลิตเครื่องจักร ตลอดทั้งแหล่งที่มาของวัสดุ
 4. มีความรู้เรื่องการจัดทำงบประมาณค่าใช้จ่าย
 5. มีความรับผิดชอบสูง
 6. มีปฏิภาณไหวพริบ มีลักษณะเป็นผู้นำ และมีความเป็นผู้ตาม
 7. มีจรรยาบรรณในวิชาชีพ
 8. มีความรู้ในเรื่อง ระบบ ISO 9001 ระบบคุณภาพตามหลักเกณฑ์และวิธีการผลิตอาหารในโรงอาหาร (CMP) ระบบหลักการวิเคราะห์อันตรายและควบคุมจุดวิกฤติ (HACCP) และมาตรฐานการผลิตต่างๆ ขององค์การอนามัยโลก และองค์การค้าโลก

โอกาสในการมีงานทำ
          ในปัจจุบันมีสถาบันการศึกษาที่ผลิตบัณฑิตวิศวกรรมอาหาร ประมาณ 3 – 4 แห่ง  ซึ่งไม่เพียงพอกับความต้องการของตลาดอุตสาหกรรมอาหาร เพราะมหาวิทยาลัยแต่ละแห่ง สามารถผลิตบุคลากรได้เพียงไม่เกินปีละ 20 คน รัฐบาลต้องการให้ไทยก้าวไปสู่การเป็นแหล่งผลิตอาหารของประชาคมโลก จึงส่งเสริมให้มีการพัฒนาวิสาหกิจชุมชนตามโครงการหนึ่งผลิตภัณฑ์หนึ่งตำบลทั่วประเทศ  วิศวกรอาหารจึงจำเป็นต่อวงการอุตสาหกรรมอาหารเป็นอย่างยิ่ง โดยเฉพาะเกี่ยวกับการผลิตเครื่องจักรที่เหมาะสมต่อสภาวะแวดล้อมและราคา ตลอดทั้งขนาดที่สอดคล้องกับการผลิตสินค้าต่างๆ ของชุมชน เพื่อทดแทนการนำเข้าเครื่องจักขนาดใหญ่ราคาแพง เช่น เครื่องทอดสูญญากาศ เครื่องกลั่นสุราแช่ขนาดเล็ก เครื่องอบแห้ง พลังงานแสงอาทิตย์ เครื่องมือและอุปกรณ์การผลิตไวน์ เป็นต้น 
          ผู้ประกอบอาชีพนี้ที่เป็นเพศชายเป็นที่ต้องการของตลาดแรงงานมาก เนื่องจากโรงงานอุตสาหกรรมต่างๆ กระจายอยู่ทั่วภูมิภาค แต่ถ้าเป็นเพศหญิงมักพึงพอใจที่จะทำงานในโรงงานอุตสาหกรรมในเขตปริมณฑลมากกว่า ดังนั้น ผู้สนใจประกอบอาชีพนี้จึงมีโอกาสเลือกที่จะเข้าทำงานในสถานประกอบกิจการแต่ละแห่งได้ เช่น โรงงานผลิตอาหารกระป๋อง โรงงานอาหารแช่เยือกแข็ง โรงงานอุตสาหกรรมเฉพาะทาง ประเภทผลิตภัณฑ์เนื้อสัตว์ ที่ผลิตไส้กรอก โรงงานผัก ผลไม้อบแห้ง โรงงานขนมปัง คุ้กกี้ และอาหารขบเคี้ยว ตลอดจนโรงงานผลิตภัณฑ์นม และโรงงานเครื่องดื่มต่างๆ

โอกาสความก้าวหน้าในอาชีพ
          ผู้ประกอบอาชีพวิศวกรอาหาร ควรศึกษาต่อในระดับปริญญาโท หรือระดับปริญญาเอก เพื่อจะได้มีโอกาส เลื่อนตำแหน่งเป็นผู้จัดการสายการผลิต หรือเป็นผู้จัดการโรงงาน

อาชีพที่เกี่ยวเนื่อง
          อาจารย์ นักวิชาการ ผู้เชี่ยวชาญ ที่ให้บริการคำปรึกษาด้านการออกแบบโรงงานอุตสาหกรรมอาหาร หรือเป็นนักประดิษฐ์คิดค้นนวัตกรรมใหม่ๆ เกี่ยวกับเครื่องมือและอุปกรณ์ต่างๆ ในการผลิต ตลอดจนเป็นนักธุรกิจด้านอุตสาหกรรมอาหาร เป็นต้น

แหล่งข้อมูลอื่นๆ
คณะอุตสาหกรรมการเกษตร มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ โทร. 0 2940 6158, 0 2579 5325–7
ภาควิชาเทคโนโลยีทางอาหาร คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ภาควิชาวิศวกรรมอาหาร คณะวิศวกรรมศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง

Credit กรมการจัดหางาน

13975

เข้าชม

5

ตอบกลับ

อาชีพ วิศวกรอาหาร

โพสต์เมื่อ 16/08/2552 23:30 | 0
เป็นทางเลือกที่น่าสนใจดีนะค่ะ
โพสต์เมื่อ 02/09/2552 18:43 | 0
ขอบคุณ เว็ปนี้มากๆครับ ที่ให้ข้อมูลดีๆอย่างนี้
โพสต์เมื่อ 28/09/2552 00:33 | 0

ที่ม.ศิลปากรก้มีนะคะ

โพสต์เมื่อ 20/12/2552 11:35 | 0

อ่ะนะ....

 

อยากเรียนวิศวะธรณีมากกว่าอ่ะ

 

เก็บไว้เป็นทางเลือกก่อนดีกว่าเนาะ

โพสต์เมื่อ 27/03/2555 17:35 | 0
   อยากรู้อะครับว่าจบไปแล้วได้วุฒิอะไรอะ

ความคิดเห็น

Laknarin19 31/12/2555 03:45

ได้ วศ.บ.วุฒิวิศกรรมบัณฑิต(วิศวกรรมอาหาร) แต่เมื่อไปสอบ กว. ของสภาวิศกร จะได้ใบ กว.เครื่องกลค่ะ ดังนั้น นศ.วิศวกรรมอาหารจึงต้องเรียนเกี่ยวกับ เครื่องกล+อาหาร

UniGang Talk

ขอขอบคุณ ดินสอและของขวัญจาก พี่ๆ เด็กรุ่น56 ทุกคนที่ส่งมาให้ผมนะครับ ผมขอรับไปแล้วแจกต่อนะครับ ขอบคุณมากนะครับ