นักออกแบบเครื่องประดับ

นิยามอาชีพ
          วาดโครงร่างแบบเพื่อเสนอให้ลูกค้า โดยให้ฝ่ายการตลาดเห็นชอบทำการออกแบบเครื่องประดับประเภทต่าง ๆ เช่น แหวน สร้อยคอ ต่างหู สังวาล  เข็มกลัด เป็นต้น โดยแบบที่ออกต้องตอบสนองความต้องการของตลาด ; ทำการกำหนดชนิด , สีของเพชรพลอย กำหนดวัสดุตัวเรือน รวมทั้งต้องมีความรู้เกี่ยวกับขบวนการผลิตพอสมควร เพื่อให้แบบงานสามารถผลิตได้จริง รวมทั้งต้องประสานงานกับช่างผลิตเครื่องประดับเพื่อให้งานออกมามีประสิทธิภาพ
ลักษณะของงานที่ทำ

ผู้ปฏิบัติงานอาชีพนักออกแบบเครื่องประดับนอกจากสร้างสรรค์ออกแบบเครื่องประดับ เป็นชิ้น หรือเป็นชุด แล้วยังมีหน้าที่ดังต่อไปนี้
1. ศึกษาวิเคราะห์วัสดุที่นำมาใช้ผสมผสานกันเป็นเครื่องประดับ และวิธีการประตกแต่ง โดยมีพื้นฐานความเข้าใจในศิลปะไทยโบราณ และศิลปะตะวันตกยุคต่าง ๆ
2. นำเทคโนโลยีมาสร้างสรรค์งานศิลป์และประยุกต์ใช้ให้สวยงาม  เหมาะสม และตรงตามความต้องการของลูกค้าหรือผู้ว่าจ้าง
3. ต้องมีแนวความคิด (concept) และมีข้อมูลจากลูกค้าหรือผู้ว่าจ้างอย่างเพียงพอ เพื่อใช้ประกอบการทำงาน
4. ศึกษารูปแบบงานที่มีอยู่ ถ้าสามารถนำกลับมาใช้ใหม่หรือดัดแปลง   ก็จะช่วยลดระยะเวลาการทำงานและต้นทุนการผลิตในเวลาเดียวกัน  ศึกษา ค้นคว้า และวิเคราะห์รูปแบบที่ลูกค้าหรือผู้ว่าจ้างต้องการด้วย
5. ทำการร่างเค้าโครงแบบ โดยให้อยู่ในแนวความคิดและความต้องการของลูกค้าหรือผู้ว่าจ้าง
6. นำภาพที่ร่างแล้วปรึกษากับผู้จัดการฝ่ายการผลิต (Production Manager) เพื่อหาแนวทางในการพัฒนาการผลิต รวมทั้งการใช้     วัตถุดิบ และประเมินราคา
7. สรุปผลการออกแบบชิ้นงาน วิธีการทำงาน แล้วนำมาลงสีตามจริงและเขียนภาพฉายให้ละเอียดและชัดเจนที่สุดเท่าที่สามารถจะทำได้ เพื่อให้ช่างทำตามแบบได้ผิดพลาดน้อยที่สุด
8. ส่งต้นแบบให้ฝ่ายบริหารและลูกค้าหรือผู้ว่าจ้าง พิจารณา
9. นำต้นแบบที่ผ่านการพิจารณาแล้วมาประสานงานกับช่างทอง      ช่างเจียรไน ช่างฝัง และช่างขัด เพื่อให้ได้ชิ้นงานที่เหมือนต้นแบบมากที่สุด

สภาพการจ้างงาน
          สำหรับนักออกแบบเครื่องประดับที่มีความสามารถและผลงาน เมื่อเริ่มทำงานกับบริษัทออกแบบสินค้าและผลิตเครื่องประดับอาจได้อัตราค่าจ้างเป็นเงินเดือนตามวุฒิการศึกษา สำหรับผู้สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีจะได้รับเงินเดือนประมาณ  8,000 - 10,000  บาท มีสวัสดิการและผลประโยชน์พิเศษอย่างอื่นตามนโยบายของแต่ละสถานประกอบกิจการ ส่วนโบนัสขึ้นอยู่กับผลประกอบการของเจ้าของกิจการ

สภาพการทำงาน
          ผู้ประกอบอาชีพนี้ ปฏิบัติงานที่ในสถานที่ที่ค่อนข้างเป็นสัดส่วน เพื่อใช้ความคิด จินตนาการ ออกแบบชิ้นงาน มีอุปกรณ์เครื่องใช้ในการออกแบบ เช่น โต๊ะเขียนแบบสีสำหรับลงสี อาจเป็นสีน้ำหรือสีพิเศษ เพื่อให้ ภาพออกมาเหมือน
          จริงมากที่สุด มีเครื่องคอมพิวเตอร์ช่วยในการออกแบบ และให้ได้สีตามต้องการ หรือบันทึกภาพที่วาดแล้วลงในคอมพิวเตอร์เพื่อช่วยให้การนำเสนอต่อลูกค้าสมบูรณ์ยิ่งขึ้น อาจมีผู้ช่วยทำงานในรายละเอียดด้านอื่นๆ

คุณสมบัติของผู้ประกอบอาชีพ
ผู้ประกอบอาชีพนี้ ควรมีคุณสมบัติทั่วๆ ไปดังนี้
1. รักความสวยงาม ควรมีพื้นฐานด้านศิลป์พอสมควร
2. มีความคิดสร้างสรรค์ มีความสามารถถ่ายทอดความคิดได้โดยไม่มี  ขีดจำกัด
3. มีความรู้เกี่ยวกับวัตถุดิบและแหล่งของวัตถุดิบพอสมควร และสามารถประเมินราคาเบื้องต้นได้เมื่อออกแบบ
4. มีความรู้เชิงช่างในสาขางานที่จะต้องทำ เพื่อใช้ในการสื่อสารให้แบบที่ออกไว้ เป็นไปตามความต้องการ
5. ขวนขวายหาความรู้ทางวิทยาการและเทคนิคการสร้างเครื่องประดับใหม่ ๆ

ผู้ที่จะประกอบอาชีพนี้ ควรเตรียมความพร้อมดังนี้   :  เมื่อสำเร็จการศึกษาสายอาชีพหรือสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีสาขาใดก็ได้ ที่มีคุณสมบัติดังกล่าวข้างต้น อาจขอเข้ารับการ อบรมเพิ่มเติมหลักสูตรระยะสั้นจากสถาบันออกแบบเครื่องประดับที่เปิดสอนอยู่หลายแห่ง เช่น Geologit Institute Association (GIA) , AIGS  เป็นต้น  หรือผู้สำเร็จการศึกษาชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายอาจศึกษาต่อ ในหลักสูตรปริญญาตรี สาขาการออกแบบเครื่องประดับและอัญมณี สาขาวิทยาศาสตร์ - วัสดุศาสตร์ อัญมณี และเครื่องประดับ   มัณฑนศิลป์ หรือสาขาที่เกี่ยวข้องกับศิลปกรรมอันเป็นพื้นฐานการออกแบบที่สำคัญ ซึ่งสอนให้นำวัสดุต่างๆ มาใช้ในการออกแบบได้นอกเหนือจากอัญมณี เช่น ไม้ ผ้า กะลา ดินเผาลูกปัด คริสตัล โลหะ และอโลหะสังเคราะห์ต่างๆ

โอกาสในการมีงานทำ
          ที่ผ่านมาวงการออกแบบเครื่องประดับในประเทศไทยอยู่ในความสนใจของต่างประเทศ ในลักษณะรับจ้างผลิตเพื่อส่งออกภายใต้เครื่องหมายการค้าต่างประเทศ โดยเฉพาะในปี 2542 สหรัฐอเมริกาเป็นตลาดนำเครื่องประดับไทยและอัญมณีเข้าไม่ต่ำกว่า 18,298 ล้านบาท ซึ่งคิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 30.5 ของมูลค่าการส่งออกอัญมณีและเครื่องประดับไทยโดยรวม และในช่วง 6 เดือนแรกของปี 2543 ส่งออกไปยังสหรัฐอเมริกาเป็นมูลค่าประมาณ 7,970 ล้านบาท เนื่องมาจากค่าแรงงานในประเทศถูก และมีฝีมือในงานประเภทนี้
          ปัจจุบัน ประเทศไทยมีคู่แข่งจากบางประเทศที่มีค่าแรงงานต่ำกว่า และแหล่งวัตถุดิบที่ยังสามารถหาได้ในราคาที่ต่ำกว่า แม้ว่าคุณภาพจะไม่เท่าเทียมกับประเทศไทยในบางชนิด แต่ก็ช่วยให้ต้นทุนและราคาต่ำลง รวมทั้งการลอกเลียนแบบการทำได้รวดเร็ว แม้คุณภาพยังไม่ดีนัก แต่ก็ส่งผลกระทบในอนาคต ดังนั้น นักธุรกิจในวงการออกแบบเครื่องประดับ และนักออกแบบเครื่องประดับไทยจึงต้องหันมาใช้กลยุทธ์ ในการผลิตสินค้าภายใต้สัญลักษณ์และยี่ห้อไทยโดยเจาะเฉพาะกลุ่มเป้าหมายซึ่งมีสินค้าไทยบางยี่ห้อซึ่งประสบความสำเร็จพอสมควรในตลาดสหรัฐอเมริกาและตลาดยุโรป  นอกจากนี้ เครื่องประดับเหล่านี้จะออกเป็นแฟชั่นควบคู่ไปกับแฟชั่นเสื้อผ้า ข้อสำคัญนักออกแบบต้องดึงเอกลักษณ์ไทยให้คนไทยภูมิใจหันมาใช้ผลิตภัณฑ์เครื่องประดับไทย จึงนับว่าเป็นโอกาสที่ท้าทาย ผู้สนใจในการประกอบอาชีพนี้ที่มีความสามารถในการสร้างนวัตกรรมใหม่หรือสร้างสรรค์การออกแบบ จะมีโอกาสในการทำงานสูงใน ภาคธุรกิจเอกชน หรืออาจประกอบธุรกิจส่วนตัวได้

โอกาสความก้าวหน้าในอาชีพ
          ผู้ประกอบอาชีพนี้ ควรศึกษาหาความรู้ที่เกี่ยวข้องกับงานอาชีพ และสร้างโอกาสให้ตนเอง เช่น การศึกษาภาษาต่างประเทศเพิ่มเติม หรือมีแนวคิดรูปแบบการสร้างสรรค์งานใหม่ หรือแนวโน้มใหม่ที่มีเอกลักษณ์โดดเด่นโดยใช้วัสดุใน ท้องถิ่นมาประยุกต์ศึกษา ค้นคว้า วิเคราะห์ศิลปวัฒนธรรมไทย เพื่อ
          หาแนวทางที่เหมาะสม หรือดัดแปลงให้เข้ากับวัฒนธรรมยุคใหม่ตลอดจนการพัฒนาในรูปแบบใหม่ๆ เพื่อจูงใจลูกค้าทั้งในและต่างประเทศ รวมถึงการค้นคว้าหาข้อมูลและแหล่งวัตถุดิบเพิ่มเติมเพื่อให้ได้มีวัตถุดิบที่แปลกใหม่มาบริการ      ผู้ว่าจ้างหรือลูกค้า ซึ่งจะเป็นส่วนหนึ่งที่ผลักดันให้ก้าวขึ้นไปเป็นนักออกแบบเครื่องประดับระดับประเทศ และนานาชาติได้

อาชีพที่เกี่ยวเนื่อง
          ครู - อาจารย์ ด้าน Production Designer, Industrial Designer ของคณะสถาปัตยกรรม ในสถาบันการศึกษาภาครัฐ อาทิเช่น  จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย  สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าฯ  และเจ้าของกิจการผลิตหรือส่งออกเครื่องประดับ

แหล่งข้อมูลอื่นๆ
          เว็บไซต์การออกแบบเครื่องประดับในประเทศและต่างประเทศ สมาคม    ผู้ผลิตและจำหน่ายเครื่องประดับและอัญมณี กระทรวงอุตสาหกรรม กระทรวงพาณิชย์   มหาวิทยาลัยศิลปากร   มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ   มหาวิทยาลัยรังสิต สถาบันอัญมณีศาสตร์  ศูนย์กรมส่งเสริมการส่งออกในภูมิภาค  ส่วนบริการข้อมูล   ศูนย์สารสนเทศการค้าระหว่างประเทศ  โทร. 02-511- 5066-77 ฯลฯ

 

นิยามอาชีพ
          วาดโครงร่างแบบเพื่อเสนอให้ลูกค้า โดยให้ฝ่ายการตลาดเห็นชอบทำการออกแบบเครื่องประดับประเภทต่าง ๆ เช่น แหวน สร้อยคอ ต่างหู สังวาล      เข็มกลัด เป็นต้น โดยแบบที่ออกต้องตอบสนองความต้องการของตลาด ; ทำการกำหนดชนิด , สีของเพชรพลอย กำหนดวัสดุตัวเรือน รวมทั้งต้องมีความรู้เกี่ยวกับขบวนการผลิตพอสมควร เพื่อให้แบบงานสามารถผลิตได้จริง รวมทั้งต้องประสานงานกับช่างผลิตเครื่องประดับเพื่อให้งานออกมามีประสิทธิภาพ
ลักษณะของงานที่ทำ

ผู้ปฏิบัติงานอาชีพนักออกแบบเครื่องประดับนอกจากสร้างสรรค์ออกแบบเครื่องประดับ เป็นชิ้น หรือเป็นชุด แล้วยังมีหน้าที่ดังต่อไปนี้
1. ศึกษาวิเคราะห์วัสดุที่นำมาใช้ผสมผสานกันเป็นเครื่องประดับ และวิธีการประตกแต่ง โดยมีพื้นฐานความเข้าใจในศิลปะไทยโบราณ และศิลปะตะวันตกยุคต่าง ๆ
2. นำเทคโนโลยีมาสร้างสรรค์งานศิลป์และประยุกต์ใช้ให้สวยงาม  เหมาะสม และตรงตามความต้องการของลูกค้าหรือผู้ว่าจ้าง
3. ต้องมีแนวความคิด (concept) และมีข้อมูลจากลูกค้าหรือผู้ว่าจ้างอย่างเพียงพอ เพื่อใช้ประกอบการทำงาน
4. ศึกษารูปแบบงานที่มีอยู่ ถ้าสามารถนำกลับมาใช้ใหม่หรือดัดแปลง   ก็จะช่วยลดระยะเวลาการทำงานและต้นทุนการผลิตในเวลาเดียวกัน  ศึกษา ค้นคว้า และวิเคราะห์รูปแบบที่ลูกค้าหรือผู้ว่าจ้างต้องการด้วย
5. ทำการร่างเค้าโครงแบบ โดยให้อยู่ในแนวความคิดและความต้องการของลูกค้าหรือผู้ว่าจ้าง
6. นำภาพที่ร่างแล้วปรึกษากับผู้จัดการฝ่ายการผลิต (Production Manager) เพื่อหาแนวทางในการพัฒนาการผลิต รวมทั้งการใช้     วัตถุดิบ และประเมินราคา
7. สรุปผลการออกแบบชิ้นงาน วิธีการทำงาน แล้วนำมาลงสีตามจริงและเขียนภาพฉายให้ละเอียดและชัดเจนที่สุดเท่าที่สามารถจะทำได้ เพื่อให้ช่างทำตามแบบได้ผิดพลาดน้อยที่สุด
8. ส่งต้นแบบให้ฝ่ายบริหารและลูกค้าหรือผู้ว่าจ้าง พิจารณา
9. นำต้นแบบที่ผ่านการพิจารณาแล้วมาประสานงานกับช่างทอง      ช่างเจียรไน ช่างฝัง และช่างขัด เพื่อให้ได้ชิ้นงานที่เหมือนต้นแบบมากที่สุด

สภาพการจ้างงาน
          สำหรับนักออกแบบเครื่องประดับที่มีความสามารถและผลงาน เมื่อเริ่มทำงานกับบริษัทออกแบบสินค้าและผลิตเครื่องประดับอาจได้อัตราค่าจ้างเป็นเงินเดือนตามวุฒิการศึกษา สำหรับผู้สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีจะได้รับเงินเดือนประมาณ  8,000 - 10,000  บาท มีสวัสดิการและผลประโยชน์พิเศษอย่างอื่นตามนโยบายของแต่ละสถานประกอบกิจการ ส่วนโบนัสขึ้นอยู่กับผลประกอบการของเจ้าของกิจการ

สภาพการทำงาน
          ผู้ประกอบอาชีพนี้ ปฏิบัติงานที่ในสถานที่ที่ค่อนข้างเป็นสัดส่วน เพื่อใช้ความคิด จินตนาการ ออกแบบชิ้นงาน มีอุปกรณ์เครื่องใช้ในการออกแบบ เช่น โต๊ะเขียนแบบสีสำหรับลงสี อาจเป็นสีน้ำหรือสีพิเศษ เพื่อให้ ภาพออกมาเหมือน
          จริงมากที่สุด มีเครื่องคอมพิวเตอร์ช่วยในการออกแบบ และให้ได้สีตามต้องการ หรือบันทึกภาพที่วาดแล้วลงในคอมพิวเตอร์เพื่อช่วยให้การนำเสนอต่อลูกค้าสมบูรณ์ยิ่งขึ้น อาจมีผู้ช่วยทำงานในรายละเอียดด้านอื่นๆ

คุณสมบัติของผู้ประกอบอาชีพ
ผู้ประกอบอาชีพนี้ ควรมีคุณสมบัติทั่วๆ ไปดังนี้
1. รักความสวยงาม ควรมีพื้นฐานด้านศิลป์พอสมควร
2. มีความคิดสร้างสรรค์ มีความสามารถถ่ายทอดความคิดได้โดยไม่มี  ขีดจำกัด
3. มีความรู้เกี่ยวกับวัตถุดิบและแหล่งของวัตถุดิบพอสมควร และสามารถประเมินราคาเบื้องต้นได้เมื่อออกแบบ
4. มีความรู้เชิงช่างในสาขางานที่จะต้องทำ เพื่อใช้ในการสื่อสารให้แบบที่ออกไว้ เป็นไปตามความต้องการ
5. ขวนขวายหาความรู้ทางวิทยาการและเทคนิคการสร้างเครื่องประดับใหม่ ๆ

ผู้ที่จะประกอบอาชีพนี้ ควรเตรียมความพร้อมดังนี้   :  เมื่อสำเร็จการศึกษาสายอาชีพหรือสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีสาขาใดก็ได้ ที่มีคุณสมบัติดังกล่าวข้างต้น อาจขอเข้ารับการ อบรมเพิ่มเติมหลักสูตรระยะสั้นจากสถาบันออกแบบเครื่องประดับที่เปิดสอนอยู่หลายแห่ง เช่น Geologit Institute Association (GIA) , AIGS  เป็นต้น  หรือผู้สำเร็จการศึกษาชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายอาจศึกษาต่อ ในหลักสูตรปริญญาตรี สาขาการออกแบบเครื่องประดับและอัญมณี สาขาวิทยาศาสตร์ - วัสดุศาสตร์ อัญมณี และเครื่องประดับ   มัณฑนศิลป์ หรือสาขาที่เกี่ยวข้องกับศิลปกรรมอันเป็นพื้นฐานการออกแบบที่สำคัญ ซึ่งสอนให้นำวัสดุต่างๆ มาใช้ในการออกแบบได้นอกเหนือจากอัญมณี เช่น ไม้ ผ้า กะลา ดินเผาลูกปัด คริสตัล โลหะ และอโลหะสังเคราะห์ต่างๆ

โอกาสในการมีงานทำ
          ที่ผ่านมาวงการออกแบบเครื่องประดับในประเทศไทยอยู่ในความสนใจของต่างประเทศ ในลักษณะรับจ้างผลิตเพื่อส่งออกภายใต้เครื่องหมายการค้าต่างประเทศ โดยเฉพาะในปี 2542 สหรัฐอเมริกาเป็นตลาดนำเครื่องประดับไทยและอัญมณีเข้าไม่ต่ำกว่า 18,298 ล้านบาท ซึ่งคิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 30.5 ของมูลค่าการส่งออกอัญมณีและเครื่องประดับไทยโดยรวม และในช่วง 6 เดือนแรกของปี 2543 ส่งออกไปยังสหรัฐอเมริกาเป็นมูลค่าประมาณ 7,970 ล้านบาท เนื่องมาจากค่าแรงงานในประเทศถูก และมีฝีมือในงานประเภทนี้
          ปัจจุบัน ประเทศไทยมีคู่แข่งจากบางประเทศที่มีค่าแรงงานต่ำกว่า และแหล่งวัตถุดิบที่ยังสามารถหาได้ในราคาที่ต่ำกว่า แม้ว่าคุณภาพจะไม่เท่าเทียมกับประเทศไทยในบางชนิด แต่ก็ช่วยให้ต้นทุนและราคาต่ำลง รวมทั้งการลอกเลียนแบบการทำได้รวดเร็ว แม้คุณภาพยังไม่ดีนัก แต่ก็ส่งผลกระทบในอนาคต ดังนั้น นักธุรกิจในวงการออกแบบเครื่องประดับ และนักออกแบบเครื่องประดับไทยจึงต้องหันมาใช้กลยุทธ์ ในการผลิตสินค้าภายใต้สัญลักษณ์และยี่ห้อไทยโดยเจาะเฉพาะกลุ่มเป้าหมายซึ่งมีสินค้าไทยบางยี่ห้อซึ่งประสบความสำเร็จพอสมควรในตลาดสหรัฐอเมริกาและตลาดยุโรป  นอกจากนี้ เครื่องประดับเหล่านี้จะออกเป็นแฟชั่นควบคู่ไปกับแฟชั่นเสื้อผ้า ข้อสำคัญนักออกแบบต้องดึงเอกลักษณ์ไทยให้คนไทยภูมิใจหันมาใช้ผลิตภัณฑ์เครื่องประดับไทย จึงนับว่าเป็นโอกาสที่ท้าทาย ผู้สนใจในการประกอบอาชีพนี้ที่มีความสามารถในการสร้างนวัตกรรมใหม่หรือสร้างสรรค์การออกแบบ จะมีโอกาสในการทำงานสูงใน ภาคธุรกิจเอกชน หรืออาจประกอบธุรกิจส่วนตัวได้

โอกาสความก้าวหน้าในอาชีพ
          ผู้ประกอบอาชีพนี้ ควรศึกษาหาความรู้ที่เกี่ยวข้องกับงานอาชีพ และสร้างโอกาสให้ตนเอง เช่น การศึกษาภาษาต่างประเทศเพิ่มเติม หรือมีแนวคิดรูปแบบการสร้างสรรค์งานใหม่ หรือแนวโน้มใหม่ที่มีเอกลักษณ์โดดเด่นโดยใช้วัสดุใน ท้องถิ่นมาประยุกต์ศึกษา ค้นคว้า วิเคราะห์ศิลปวัฒนธรรมไทย เพื่อ
          หาแนวทางที่เหมาะสม หรือดัดแปลงให้เข้ากับวัฒนธรรมยุคใหม่ตลอดจนการพัฒนาในรูปแบบใหม่ๆ เพื่อจูงใจลูกค้าทั้งในและต่างประเทศ รวมถึงการค้นคว้าหาข้อมูลและแหล่งวัตถุดิบเพิ่มเติมเพื่อให้ได้มีวัตถุดิบที่แปลกใหม่มาบริการ      ผู้ว่าจ้างหรือลูกค้า ซึ่งจะเป็นส่วนหนึ่งที่ผลักดันให้ก้าวขึ้นไปเป็นนักออกแบบเครื่องประดับระดับประเทศ และนานาชาติได้

อาชีพที่เกี่ยวเนื่อง
          ครู - อาจารย์ ด้าน Production Designer, Industrial Designer ของคณะสถาปัตยกรรม ในสถาบันการศึกษาภาครัฐ อาทิเช่น  จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย  สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าฯ  และเจ้าของกิจการผลิตหรือส่งออกเครื่องประดับ

แหล่งข้อมูลอื่นๆ
          เว็บไซต์การออกแบบเครื่องประดับในประเทศและต่างประเทศ สมาคม    ผู้ผลิตและจำหน่ายเครื่องประดับและอัญมณี กระทรวงอุตสาหกรรม กระทรวงพาณิชย์   มหาวิทยาลัยศิลปากร   มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ   มหาวิทยาลัยรังสิต สถาบันอัญมณีศาสตร์  ศูนย์กรมส่งเสริมการส่งออกในภูมิภาค  ส่วนบริการข้อมูล   ศูนย์สารสนเทศการค้าระหว่างประเทศ  โทร. 02-511- 5

นิยามอาชีพ
          วาดโครงร่างแบบเพื่อเสนอให้ลูกค้า โดยให้ฝ่ายการตลาดเห็นชอบทำการออกแบบเครื่องประดับประเภทต่าง ๆ เช่น แหวน สร้อยคอ ต่างหู สังวาล      เข็มกลัด เป็นต้น โดยแบบที่ออกต้องตอบสนองความต้องการของตลาด ; ทำการกำหนดชนิด , สีของเพชรพลอย กำหนดวัสดุตัวเรือน รวมทั้งต้องมีความรู้เกี่ยวกับขบวนการผลิตพอสมควร เพื่อให้แบบงานสามารถผลิตได้จริง รวมทั้งต้องประสานงานกับช่างผลิตเครื่องประดับเพื่อให้งานออกมามีประสิทธิภาพ
ลักษณะของงานที่ทำ

ผู้ปฏิบัติงานอาชีพนักออกแบบเครื่องประดับนอกจากสร้างสรรค์ออกแบบเครื่องประดับ เป็นชิ้น หรือเป็นชุด แล้วยังมีหน้าที่ดังต่อไปนี้
1. ศึกษาวิเคราะห์วัสดุที่นำมาใช้ผสมผสานกันเป็นเครื่องประดับ และวิธีการประตกแต่ง โดยมีพื้นฐานความเข้าใจในศิลปะไทยโบราณ และศิลปะตะวันตกยุคต่าง ๆ
2. นำเทคโนโลยีมาสร้างสรรค์งานศิลป์และประยุกต์ใช้ให้สวยงาม  เหมาะสม และตรงตามความต้องการของลูกค้าหรือผู้ว่าจ้าง
3. ต้องมีแนวความคิด (concept) และมีข้อมูลจากลูกค้าหรือผู้ว่าจ้างอย่างเพียงพอ เพื่อใช้ประกอบการทำงาน
4. ศึกษารูปแบบงานที่มีอยู่ ถ้าสามารถนำกลับมาใช้ใหม่หรือดัดแปลง   ก็จะช่วยลดระยะเวลาการทำงานและต้นทุนการผลิตในเวลาเดียวกัน  ศึกษา ค้นคว้า และวิเคราะห์รูปแบบที่ลูกค้าหรือผู้ว่าจ้างต้องการด้วย
5. ทำการร่างเค้าโครงแบบ โดยให้อยู่ในแนวความคิดและความต้องการของลูกค้าหรือผู้ว่าจ้าง
6. นำภาพที่ร่างแล้วปรึกษากับผู้จัดการฝ่ายการผลิต (Production Manager) เพื่อหาแนวทางในการพัฒนาการผลิต รวมทั้งการใช้     วัตถุดิบ และประเมินราคา
7. สรุปผลการออกแบบชิ้นงาน วิธีการทำงาน แล้วนำมาลงสีตามจริงและเขียนภาพฉายให้ละเอียดและชัดเจนที่สุดเท่าที่สามารถจะทำได้ เพื่อให้ช่างทำตามแบบได้ผิดพลาดน้อยที่สุด
8. ส่งต้นแบบให้ฝ่ายบริหารและลูกค้าหรือผู้ว่าจ้าง พิจารณา
9. นำต้นแบบที่ผ่านการพิจารณาแล้วมาประสานงานกับช่างทอง      ช่างเจียรไน ช่างฝัง และช่างขัด เพื่อให้ได้ชิ้นงานที่เหมือนต้นแบบมากที่สุด

สภาพการจ้างงาน
          สำหรับนักออกแบบเครื่องประดับที่มีความสามารถและผลงาน เมื่อเริ่มทำงานกับบริษัทออกแบบสินค้าและผลิตเครื่องประดับอาจได้อัตราค่าจ้างเป็นเงินเดือนตามวุฒิการศึกษา สำหรับผู้สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีจะได้รับเงินเดือนประมาณ  8,000 - 10,000  บาท มีสวัสดิการและผลประโยชน์พิเศษอย่างอื่นตามนโยบายของแต่ละสถานประกอบกิจการ ส่วนโบนัสขึ้นอยู่กับผลประกอบการของเจ้าของกิจการ

สภาพการทำงาน
          ผู้ประกอบอาชีพนี้ ปฏิบัติงานที่ในสถานที่ที่ค่อนข้างเป็นสัดส่วน เพื่อใช้ความคิด จินตนาการ ออกแบบชิ้นงาน มีอุปกรณ์เครื่องใช้ในการออกแบบ เช่น โต๊ะเขียนแบบสีสำหรับลงสี อาจเป็นสีน้ำหรือสีพิเศษ เพื่อให้ ภาพออกมาเหมือน
          จริงมากที่สุด มีเครื่องคอมพิวเตอร์ช่วยในการออกแบบ และให้ได้สีตามต้องการ หรือบันทึกภาพที่วาดแล้วลงในคอมพิวเตอร์เพื่อช่วยให้การนำเสนอต่อลูกค้าสมบูรณ์ยิ่งขึ้น อาจมีผู้ช่วยทำงานในรายละเอียดด้านอื่นๆ

คุณสมบัติของผู้ประกอบอาชีพ
ผู้ประกอบอาชีพนี้ ควรมีคุณสมบัติทั่วๆ ไปดังนี้
1. รักความสวยงาม ควรมีพื้นฐานด้านศิลป์พอสมควร
2. มีความคิดสร้างสรรค์ มีความสามารถถ่ายทอดความคิดได้โดยไม่มี  ขีดจำกัด
3. มีความรู้เกี่ยวกับวัตถุดิบและแหล่งของวัตถุดิบพอสมควร และสามารถประเมินราคาเบื้องต้นได้เมื่อออกแบบ
4. มีความรู้เชิงช่างในสาขางานที่จะต้องทำ เพื่อใช้ในการสื่อสารให้แบบที่ออกไว้ เป็นไปตามความต้องการ
5. ขวนขวายหาความรู้ทางวิทยาการและเทคนิคการสร้างเครื่องประดับใหม่ ๆ

ผู้ที่จะประกอบอาชีพนี้ ควรเตรียมความพร้อมดังนี้   :  เมื่อสำเร็จการศึกษาสายอาชีพหรือสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีสาขาใดก็ได้ ที่มีคุณสมบัติดังกล่าวข้างต้น อาจขอเข้ารับการ อบรมเพิ่มเติมหลักสูตรระยะสั้นจากสถาบันออกแบบเครื่องประดับที่เปิดสอนอยู่หลายแห่ง เช่น Geologit Institute Association (GIA) , AIGS  เป็นต้น  หรือผู้สำเร็จการศึกษาชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายอาจศึกษาต่อ ในหลักสูตรปริญญาตรี สาขาการออกแบบเครื่องประดับและอัญมณี สาขาวิทยาศาสตร์ - วัสดุศาสตร์ อัญมณี และเครื่องประดับ   มัณฑนศิลป์ หรือสาขาที่เกี่ยวข้องกับศิลปกรรมอันเป็นพื้นฐานการออกแบบที่สำคัญ ซึ่งสอนให้นำวัสดุต่างๆ มาใช้ในการออกแบบได้นอกเหนือจากอัญมณี เช่น ไม้ ผ้า กะลา ดินเผาลูกปัด คริสตัล โลหะ และอโลหะสังเคราะห์ต่างๆ

โอกาสในการมีงานทำ
          ที่ผ่านมาวงการออกแบบเครื่องประดับในประเทศไทยอยู่ในความสนใจของต่างประเทศ ในลักษณะรับจ้างผลิตเพื่อส่งออกภายใต้เครื่องหมายการค้าต่างประเทศ โดยเฉพาะในปี 2542 สหรัฐอเมริกาเป็นตลาดนำเครื่องประดับไทยและอัญมณีเข้าไม่ต่ำกว่า 18,298 ล้านบาท ซึ่งคิดเป็นสัดส่วนร้อยละ 30.5 ของมูลค่าการส่งออกอัญมณีและเครื่องประดับไทยโดยรวม และในช่วง 6 เดือนแรกของปี 2543 ส่งออกไปยังสหรัฐอเมริกาเป็นมูลค่าประมาณ 7,970 ล้านบาท เนื่องมาจากค่าแรงงานในประเทศถูก และมีฝีมือในงานประเภทนี้
          ปัจจุบัน ประเทศไทยมีคู่แข่งจากบางประเทศที่มีค่าแรงงานต่ำกว่า และแหล่งวัตถุดิบที่ยังสามารถหาได้ในราคาที่ต่ำกว่า แม้ว่าคุณภาพจะไม่เท่าเทียมกับประเทศไทยในบางชนิด แต่ก็ช่วยให้ต้นทุนและราคาต่ำลง รวมทั้งการลอกเลียนแบบการทำได้รวดเร็ว แม้คุณภาพยังไม่ดีนัก แต่ก็ส่งผลกระทบในอนาคต ดังนั้น นักธุรกิจในวงการออกแบบเครื่องประดับ และนักออกแบบเครื่องประดับไทยจึงต้องหันมาใช้กลยุทธ์ ในการผลิตสินค้าภายใต้สัญลักษณ์และยี่ห้อไทยโดยเจาะเฉพาะกลุ่มเป้าหมายซึ่งมีสินค้าไทยบางยี่ห้อซึ่งประสบความสำเร็จพอสมควรในตลาดสหรัฐอเมริกาและตลาดยุโรป  นอกจากนี้ เครื่องประดับเหล่านี้จะออกเป็นแฟชั่นควบคู่ไปกับแฟชั่นเสื้อผ้า ข้อสำคัญนักออกแบบต้องดึงเอกลักษณ์ไทยให้คนไทยภูมิใจหันมาใช้ผลิตภัณฑ์เครื่องประดับไทย จึงนับว่าเป็นโอกาสที่ท้าทาย ผู้สนใจในการประกอบอาชีพนี้ที่มีความสามารถในการสร้างนวัตกรรมใหม่หรือสร้างสรรค์การออกแบบ จะมีโอกาสในการทำงานสูงใน ภาคธุรกิจเอกชน หรืออาจประกอบธุรกิจส่วนตัวได้

โอกาสความก้าวหน้าในอาชีพ
          ผู้ประกอบอาชีพนี้ ควรศึกษาหาความรู้ที่เกี่ยวข้องกับงานอาชีพ และสร้างโอกาสให้ตนเอง เช่น การศึกษาภาษาต่างประเทศเพิ่มเติม หรือมีแนวคิดรูปแบบการสร้างสรรค์งานใหม่ หรือแนวโน้มใหม่ที่มีเอกลักษณ์โดดเด่นโดยใช้วัสดุใน ท้องถิ่นมาประยุกต์ศึกษา ค้นคว้า วิเคราะห์ศิลปวัฒนธรรมไทย เพื่อ
          หาแนวทางที่เหมาะสม หรือดัดแปลงให้เข้ากับวัฒนธรรมยุคใหม่ตลอดจนการพัฒนาในรูปแบบใหม่ๆ เพื่อจูงใจลูกค้าทั้งในและต่างประเทศ รวมถึงการค้นคว้าหาข้อมูลและแหล่งวัตถุดิบเพิ่มเติมเพื่อให้ได้มีวัตถุดิบที่แปลกใหม่มาบริการ      ผู้ว่าจ้างหรือลูกค้า ซึ่งจะเป็นส่วนหนึ่งที่ผลักดันให้ก้าวขึ้นไปเป็นนักออกแบบเครื่องประดับระดับประเทศ และนานาชาติได้

อาชีพที่เกี่ยวเนื่อง
          ครู - อาจารย์ ด้าน Production Designer, Industrial Designer ของคณะสถาปัตยกรรม ในสถาบันการศึกษาภาครัฐ อาทิเช่น  จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย  สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าฯ  และเจ้าของกิจการผลิตหรือส่งออกเครื่องประดับ

แหล่งข้อมูลอื่นๆ
          เว็บไซต์การออกแบบเครื่องประดับในประเทศและต่างประเทศ สมาคม    ผู้ผลิตและจำหน่ายเครื่องประดับและอัญมณี กระทรวงอุตสาหกรรม กระทรวงพาณิชย์   มหาวิทยาลัยศิลปากร   มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ   มหาวิทยาลัยรังสิต สถาบันอัญมณีศาสตร์  ศูนย์กรมส่งเสริมการส่งออกในภูมิภาค  ส่วนบริการข้อมูล   ศูนย์สารสนเทศการค้าระหว่างประเทศ  โทร. 02-511- 5066-77 ฯลฯ

066-77 ฯลฯ

เนื้อหาดีดีจาก  กรมการจัดหางาน